اسد الله معطوفى
184
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
آخرين خليفه ( سى و هشتمين ) خليفه عباسى عبد الله مستعصم بود كه به سال 656 ه با حمله مغولان و فتح بغداد بقتل رسيد و آفتاب اقبال حكومت عباسيان هم پس از 424 سال غروب نمود . طاهريان ( 206 - 259 ه ق ) طاهر ذو اليمينين يكى از سرداران مامون كه در ابتدا حاكم خراسان شده و در سال 206 ه اعلام استقلال نموده بود ، توانست اولين سلسله مستقل ايرانى را بعد از ورود اعراب مسلمان به ايران بنيان گذارد . پس از وى طلحه ، ابو العباس و چند تن ديگر بر سرير قدرت نشستند تا نوبت به آخرين آنها يعنى محمد بن طاهر بن عبد الله رسيد . از وقايع مهم گرگان در اين دوران قيام مازيار و نيز علويان در طبرستان و گرگان بود . صفاريان ( 247 - 393 ه ) به هنگام ضعف دولت طاهريان در خراسان ، در سيستان يعقوب ليث حكومت صفاريان را بنيان نهاد . وى يك بار به بهانه تعقيب و سركوب مخالفان خود به سال 260 ه تا گرگان و طبرستان پيش آمد . 16 پس از او عمرو ليث در سال 265 ه حاكم متصرفات يعقوب شد . خليفه هم به عنوان حسن نيت فرمان واگذارى چند محدوده ديگر از جمله گرگان را برايش صادر كرد . 17 وى و جانشينش سالها در خطه گرگان و طبرستان با علويان درگير نبردهاى خونين بودند . سامانيان امير اسماعيل سر سلسله اين حكومت به سال 279 ه به قدرت رسيده بود . او نيز با علويان مخصوصا با محمد بن زيد درگير جنگهاى سختى شد و سرانجام هم سردار معروفش محمد بن هارون در سال 287 در طى يك جنگ خونين محمد بن زيد را كشت ، سر او را نزد اسماعيل به بخارا فرستاد و تنش را در آق امام گرگان دفن كرد . اما اين سردار پيروز خود در گرگان علم استقلال برافراشت و كار را به جائى رساند كه اسماعيل شخصا در راس سپاهى به سال 288 ه به گرگان و طبرستان آمد . 18 بعد از وى احمد بن اسماعيل به حكومت رسيد . وى نيز بر سر گرگان با داعى كبير علوى به جنگ پرداخت و بهانهاش هم آن بود كه قصد دارد